Groot Beumer, Blankvoort, Eilander, van der Kolk, Dijkslag, Holterman, Schrijver, Willemsen, Jansen, Harink, Herrema en Dijkstra. Allemaal achternamen die in Heino voorkomen.
Waar komen deze achternamen vandaan? De herkomst van achternamen in Heino hangt sterk stamen met boerderijen, landschap, herkomstgebieden en beroepen.
Boerderijnamen
In Salland waren boerderijnamen lang de belangrijkste aanduiding voor personen. Als een man trouwde en introk bij de boerderij van zijn vrouw, nam hij vaak de naam van deze boerderij aan, ongeacht hoe zijn vader heette.
In 1811 werd het dragen van een vaste achternaam in Nederland verplicht gesteld door keizer Napoleon Bonaparte, met name om de belastingheffing en de legerdienst beter te controleren. In die tijd legde de bevolking vaak de al bestaande boerderijnaam officieel vast. Veel mensen konden in die tijd niet lezen of schrijven, daardoor werden de namen soms verschillend vastgelegd.
Soms werd de boerderij verdeeld over twee zonen, dan kreeg vaak het grotere erf het voorvoegsel Groot en de kleinere boerderij het voorvoegsel Klein. Zo ontstonden bijvoorbeeld de familienamen Groot Beumer en Klein Beumer.
Landschapsnamen
Eilander, van der Kolk, Dijkslag en Holterman zijn voorbeelden van landschapsnamen.
Eilander verwijst naar iemand die afkomstig is van een erf of perceel dat hoger in een nat landschap lag (een 'eiland' in de rivierbedding of het veen).
Van der Kolk geeft aan dat de voorouders woonden bij een 'kolk', een diepe plas of waterkolk, bijvoorbeeld ontstaan bij een dijkdoorbraak of in een riviergebied.
Dijkslag duidt op een een stuk dijk of een 'slag' (een perceel grond of onderhoudsaandeel) aan een dijk.
De familienaam Holterman betekent letterlijk de man uit het bos (holt is hout of bos).
Herkomstgebied
De familienaam Hoonhorst is een voorbeeld van een combinatie van een herkomstnaam en landschapsnaam. Het betekent letterlijk 'hoge heuvelrug'. De familienaam verwijst ook naar het dorp Hoonhorst. Al in de middeleeuwen werd gesproken over een verhoogde plek in het landschap daar.
Patroniemen
Willemsen is een voorbeeld van een patroniem. Dat is een familienaam afgeleid van de voornaam van de vader. Bijvoorbeeld: Willem kreeg een zoon Jan, de volledige naam van zoon werd dan Jan Willemszoon, kortweg Willemsen. Andere voorbeelden van patroniemen: Antonissen en Jansen.
Beroepsnamen
Dit zijn achternamen die verwijzen naar een beroep of ambacht. Bijvoorbeeld Mulder (Molenaar), Brouwer (bierbrouwer) en Smit. Schrijver is een beroepsnaam voor iemand die kon lezen en schrijven, vaak werkzaam als kerk/secretaris.
Familienamen met het achtervoegsel -ink of -ing
Harink is een voorbeeld van een familienaam met de typisch Oost-Nederlandse uitgang -ink. In het Nedersaksisch betekent -ing, - ink 'behorende bij'.
Friese achternamen
In Heino komen we ook Friese achternamen tegen. Deze namen zijn door werk en huwelijk in Heino terechtgekomen. Zo kwamen er Friezen in Heino wonen omdat ze bij zuivelfabriek Heino Krause gingen werken, bijvoorbeeld Herrema en Boersma. Het achtervoegsel -ma betekent 'kind van' of mensen van.
Een andere bekende Friese achternaam in Heino is Dijkstra. Het achtervoegsel -stra betekent 'bewoner van' of 'afkomstig uit'.
Colofon
www.cbg.nl
www.myheritage.nl
www.geneanet.nl
