Burgemeester Van Sonsbeeck
Heino had bijna zestig jaar lang, van 1886 tot 1945, twee leden van de familie Van Sonsbeeck als burgemeester, vader Hendrikus en zoon Alexander. Heino kreeg in die tijd met verschillende veranderingen te maken, en dat dat alles tegen de achtergrond van twee wereldoorlogen.
Burgemeester Hendrikus Allardus Johannes van Sonsbeeck (burgemeester 1886-1913)
Hendrikus was de eerste van de familie die de Gunne permanent ging bewonen. Na een periode als raadslid werd hij in 1885 benoemd tot wethouder en een jaar later tot burgemeester van Heino. Daarnaast was hij lid van de Provinciale Staten van Overijssel en vanaf 1901 heemraad van het waterschap Salland.
Straatverlichting
Bij zijn aantreden als burgemeester in 1886 werd Van Sonsbeeck meteen geconfronteerd met een nieuwigheid. Dat jaar kreeg Heino lantaarns met petroleumlampen in de straten. Een hele verandering, want zo kwam er een einde aan de grote duisternis die elke dag bij het vallen van de avond over het dorp daalde.
De markt
Toen bij de boeren behoefte ontstond aan uitbreiding van de jaarlijkse veemarkt, stelde Van Sonsbeeck, in navolging van veel andere gemeenten, voor een tweede markt in te stellen. Op 21 januari 1890 stemde de gemeenteraad met dit voorstel in. Dat betekende, dat niet alleen op de derde donderdag van oktober een najaarsmarkt, maar ook op de derde donderdag in de maand april een voorjaarsmarkt werd gehouden.
Burgemeester Hendrikus van Sonsbeeck overleed op 6 mei 1913, nadat hij twee jaar eerder onder grote belangstelling van de Heinose bevolking was gehuldigd vanwege zijn 25-jarig ambtsjubileum.
Burgemeester Alexander van Sonsbeeck (burgemeester 1913-1945)
Hendrikus werd in 1913 opgevolgd door zijn zoon Alexander. Deze verliet na zijn huwelijk de Gunne en ging wonen in Huize de Heemel aan de Stationsweg.
Straatverlichting
Ook burgemeester Alexander van Sonsbeeck kreeg te maken met de ontwikkelingen van de nieuwe tijd. Heino kreeg in 1918 voor het eerst elektrische straatverlichting. Al gauw waren er problemen. Soms flikkerde het licht de hele avond, soms ook viel de verlichting zelfs helemaal uit. Daarom sloot de gemeente in juni 1920 een overeenkomst voor de levering van stroom door de IJsselcentrale in Zwolle. Daarmee waren de problemen opgelost.
Nogmaals de markt
In 1925 werd ook besloten om weekmarkten in te stellen. De eerste weekmarkt werd gehouden op 22 maart 1925. De opening geschiedde door burgemeester Alexander van Sonsbeeck, in aanwezigheid van de hele gemeenteraad.
Water en kachels
Andere nieuwe ontwikkelingen gingen voorlopig aan Heino voorbij. Het duurde tot 1935 voordat het dorp waterleiding kreeg. De bevolking kookte in die tijd met kooktoestellen die nog op butagas werkten. Pas met de komst van het aardgas uit Slochteren (1959) werden de kooktoestellen aangepast aan de nieuwe tijd. Toen konden ook de kolen- of houtkachels worden vervangen door gaskachels.
Economische crisis
Van Sonsbeeck had de moeilijke taak Heino door de economische crisis in de periode 1929-1940 te loodsen. De gemeente zette allerlei projecten op om werklozen aan de slag te krijgen: ontginnen van woeste gronden, achterstallig onderhoud van weteringen en sloten, enzovoort. De werklozen die niet in de werkverschaffing geplaatst konden worden, ontvingen steun van de gemeente. Georganiseerde arbeiders kregen geld uit de werklozenkas van hun vakbonden.
Tweede Wereldoorlog
De laatste vijf jaren van het burgemeesterschap van Van Sonsbeeck werden overschaduwd door de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog. In november 1940 deed de burgemeester een beroep op de ingezetenen van zijn gemeente om kinderen uit het gebombardeerde Rotterdam op te nemen. "Waar wij tot nog toe van veel onheil zijn gespaard gebleven, is dit een gelegenheid om onze dankbaarheid te tonen", zei hij. Tijdens de oorlog laveerde hij tussen de verordeningen van de Duitsers en de belangen van de bevolking. Hij liet toe dat op het gemeentehuis illegaal werk verricht werd en zorgde ervoor dat de gevolgen van gedwongen distributie van schaarse artikelen zoveel mogelijk werd verzacht.
Gemeentehuis
Als gemeentehuis werd in de tijd van de beide burgemeesters een oud schoolgebouw gebruikt aan de Dorpsstraat-Oosteinde. Pas in juni 1940 had de gemeente geld genoeg voor een nieuw onderkomen in een pand van Rakhorst aan de Canadastraat 10.
Afscheid burgemeester Alexander van Sonsbeeck
Per 1 september 1945 werd aan Alexander van Sonsbeeck eervol ontslag verleend. Bij zijn afscheid memoreerde hij dat tijdens zijn ambtsperiode ondanks ‘de drang der beide oorlogen’ veel tot stand was gekomen. Maar ook stond hij stil bij het inderdaad opmerkelijke feit dat het burgemeesterschap in Heino bijna zestig jaar door vader en zoon was bekleed.
In 1951 kwam Van Sonsbeeck om het leven door een auto-ongeluk toen hij op weg was naar zijn dochter Mathilde in Roermond.
Colofon
Kwartaalblad december 1981, nummer 4
Kwartaalblad december 1999, nummer 4
Kwartaalblad maart 2005, nummer 1
