De Tip
De Tip en het Hazelhorstwegje
Al in 1717 was aan het ‘oude’ marktplein de herberg van Kloosterman. Het was een druk bezocht café omdat er veel reizigers langs kwamen. Om te voorkomen dat bezoekers aan café en kerk helemaal om de kerk heen moesten, kwam er een onverhard pad voor het café langs van pand De Nekker tot aan de Dorpsstraat.
Door de aanleg van dat wegje sneed men een stuk bouwland af van de Haar (vandaar De Haarstraat), een complex van akkers die ook wel de Kerkenkamp werd genoemd, omdat het van de NH kerk was. Dat werd de Tip, een puntje grond tegen de kerk aan, waar dus aan de ene kant de Dorpsstraat langs liep en aan de andere kant het zandpad.
Toen in 1874 Hendrik Hazelhorst op het café kwam, dat vanaf toen Bondscafé Hazelhorst ging heten, kreeg het pad de naam Hazelhorstwegje.
De Tip was het eigendom van de Nederlands Hervormde Nicolaaskerk. De kerk stelde het puntje grond ter beschikking aan dorpsbewoners als moestuin. Iedereen mocht daar gebruik van maken, maar in 1928 was het verhuurd aan A. Vlierhuis. De tuin was omgeven door heggen en langs de Dorpsstraat liep een sloot waar eiken langs stonden. Bij de kerk stond een pomp.
De markt
In 1883 kreeg Heino zijn eerste veemarkt. Hij werd gehouden op het pleintje voor café Hazelhorst in de maand oktober en was een groot succes. In 1890 kwam er een voorjaarsmarkt bij op de derde donderdag van april. En in 1925 kwam naast de jaarmarkt ook een weekmarkt voor boter, eieren, varkens en pluimvee.
Annette Passtoors bracht in 1925 vergroting van het marktterrein in de raad ter sprake, maar daar kreeg ze de handen nog niet voor op elkaar.
1926 eerste vergroting
Toch was al snel duidelijk dat de ruimte bij Hazelhorst en rond de kerk niet groot genoeg was voor alle aanvoer. Op 22 juni 1926 sloot de gemeente een huurovereenkomst met de Kerkvoogden en Notabelen van de Nederlandsch Hervormde gemeente voor twee stukken grond, buiten het hek van de kerk.
“De contractant ter eene zyde verhuurt by deze aan de contractant ter andere zyde die door medeonderteekening verklaart in huur aan te nemen, een gedeelte van het kadastrale perceel gemeente Heino Sectie C nummer 1573 aldaar, geheel groot dertien Aren en tien Centiaren en wel dat gedeelte hetwelk is gelegen buiten het om de Nederlandsch Hervormde Kerk staand yzeren hekwerk; alsmede het perceel kadastraal bekend als gemeente Heino Sectie C nummer 1574, geheel groot negen Aren en vier en negentig Centiaren een strook ter breedte van gemiddeld elf meter gelegen langs de noordelyke grens van het perceel gemeente Heino Sectie C nummer 1573…”
Op de plattegrond is te zien om welke percelen het gaat. Sectie 1573 is de kerk zelf met grond daaromheen. Het ging om de ruimte buiten het hek. Sectie 1574 is op deze tekening de Tip. Daar werd in eerste instantie een strook van 11 meter gehuurd en later kwam daar nog eens 4 meter bij. Ook wilde men de ‘kippenmarkt’ verplaatsen naar het Hazelhorstwegje. De jaarlijkse huurprijs bedroeg 5 gulden.
De raad besloot ook tot verharding. In eerste instantie gebeurde dat met basalt, maar later werden vrijkomende klinkers van de Stationsweg (Wijhescheweg) gebruikt, die gedeeltelijk werd vernieuwd.
1928 de Tip erbij
De Tip zelf werd er in 1928 bij gehuurd. De gemeente vond de huurprijs van 25 gulden in eerste instantie te hoog, maar had geen keuze en ging akkoord. Het volgende stond in de raadsnotulen van 27 maart 1928:
“Namens Kerkvoogden en Notabelen der Nederlandsch Hervormde Gemeente is bericht ingekomen, dat ze hun besluit omtrent het z.g. "tipje" voor vergroting van het marktplein slechts wenschen af te staan voor de huursom van f 25,- per iaar handhaven. Mocht de gemeente deze voorwaarden niet willen aanvaarden, dan verzoeken ze te willen zorgen, dat zand, thans reeds op het bewuste terrein aangebracht, vóór 1 April e.k. worde verwijderd en ook de vernielde heg worde hersteld. Noodgedwongen, immers vergrooting van het marktterrein is beslist noodig, wordt besloten de gestelde voorwaarden te aanvaarden.”
En zo verschoof het marktplein geleidelijk van de zuidkant van de kerk naar de noordzijde en De markt verhuisde mee. Op de hoogtijdagen van de eiermarkt stonden rijen tafels met daarop manden en korven vol eieren langs zowel het Hazelhorstwegje als de Dorpsstraat.
Herinrichting dorpskom 1953
Toen in 1953 de hele dorpskom opnieuw werd ingericht, werd de Tip doorsneden door het Rondje om de kerk. Het puntje wat overbleef was te klein voor de markt. Die werd verplaatst naar de Marktstraat. De Tip werd parkeerterrein en dat is het tot 1985 gebleven.
Toen vond een volledige renovatie van de Dorpsstraat plaats. Die werd rechtdoor getrokken naar de pomp en de Nicolaaskerk, waardoor bij Marktzicht ruimte ontstond voor een terras en voor het nieuwe gemeentehuis ruimte kwam voor de markt en parkeren.
En daarmee verdween die goeie ouwe Tip helemaal. Gelukkig zijn er nog prachtige foto's!
Klik op Documenten om meer krantenknipsels over dit onderwerp te zien.
Colofon
Diverse kwartaalbladen van Omheining
www.delpher.nl
Kadastrale kaarten
Archief gemeente Heino
