1382
Onder de rook van Heino, even ten noordoosten van de kruising van de Molenweg met de Nieuwe Wetering, staat in het weiland een monumentaal bloemstuk*. Het verwijst naar het vroegere Hof De Breedenhorst: een kasteel of havezathe, in latere tijden ook wel een ‘adellijck getimmerte’ genoemd, waaraan bepaalde politieke en financiële voorrechten verbonden waren. Vandaag de dag is er nauwelijks iets meer van te zien.
Vermoedelijk werd De Breedenhorst in de veertiende eeuw gebouwd, na de ontginning van het Lierderbroek. In 1382 werd het huis door de landsheer van deze streek, de bisschop van Utrecht, beleend aan Herman van Voorst tot Rechteren. Het hof bleef lange tijd in eigendom van deze familie, die vele bezittingen in Overijssel had. Die bestonden onder andere uit een windmolen, landerijen en meerdere boerderijen en katersteden (eenvoudige boerderijen). Tot de grotere boerderijen behoorden ondermeer het Rosendael, de Kraijenschot en het Munnikenhuis.
Ook de familie Van Haersolte woonde meer dan een eeuw op De Breedenhorst. Zij verkochten de plaats op 9 juli 1760 aan de rijke mejuffrouw Catharina Muntz, dochter van de voormalige Heinose schout Hendrik Muntz. Op een dag in 1769 diende zich bij deze Catharina Muntz de jonker Joan Derk van der Capellen aan. Geld had hij niet, politieke ambities meer dan genoeg. Hij kon zijn plannen echter alleen waarmaken als hij toegelaten werd tot de Statenvergadering van Overijssel. Daarvoor diende hij in het bezit te zijn van een ‘adellijck getimmerte’. Via een (schijn)koop met recht van wederkoop werd hij op papier eigenaar van De Breedenhorst. Catharina Muntz bleef er trouwens al die tijd gewoon wonen.
De Breedenhorst raakte waarschijnlijk aan het einde van de zeventiende eeuw in verval. Het huis werd aan het begin van de negentiende eeuw gesloopt. Op dat moment was het vermoedelijk niet meer dan een ruïne. De gelijknamige boerderij, die ook deel uitmaakte van het goed, bleef bestaan en werd in 1912 aangekocht door de landbouwer Herm Jan Snel. In 1927 werden de nog aanwezige grachten gedempt en behalve dat er soms wat puin door de mollen naar boven gewerkt wordt, herinnert weinig er meer aan dat hier eens het Hof de Breedenhorst lag. Slechts het bloemstuk, de monumentale boerderij met nog bouwsporen van een vroegere bebouwing én een rij wilgen die vermoedelijk een van de voormalige oprijlanen flankeerden, houden de herinnering aan het Hof De Breedenhorst levend.
* Kunstenares: Linda Nieuwstad, 2014
Colofon
Canon van Heino, 2011, Vereniging voor Heemkunde Omheining.
Rapport Het voormalige Hof De Breedenhorst in Heino. Stand van zaken onderzoek. Een uitgave van de Werkgroep Geschiedenis van de Vereniging voor Heemkunde ‘Omheining’, februari 2024.
