Christelijke School


Christelijke School
© Foto voorblad: Vereniging voor Heemkunde Omheining, gepubliceerd onder de licentie/disclaimer: Vereniging voor Heemkunde Omheining

Al in 1871 werd in Heino nagedacht over de stichting van een christelijke school. Dat blijkt uit een brief van de kerkenraad aan de kerkvoogdij van de Hervormde Gemeente waarin zij dat voorstel deden. Hoewel de kerkvoogdij het voorstel steunde, bleef het daarbij. Van de oprichting van een christelijke school was voorlopig nog geen sprake.

Legaat
G.J.G. Vidal de St. Germain, burgemeester van Heino, bracht daar verandering in. Hij woonde op ’t Reelaer en liet daar zo’n 11 ha inplanten met bos. In zijn testament liet hij in 1867 opnemen dat deze bossen (later het ‘Schoolbos’ genoemd) na zijn overlijden in eigendom zouden komen van de Vereeniging voor Nationaal Schoolonderwijs te Amsterdam. De pacht die de grond opbracht, was bedoeld ‘tot Salarisatie van den Onderwijzer, die staat aan het hoofd van eene School voor Christelijk Lager Onderwijs’ in Heino. De heer Vidal de St. Germain overleed in 1887. Toch kwam het er nog niet direct van, omdat de Vereeniging het legaat niet aanvaardde vanwege de gestelde voorwaarden. En zo verviel het legaat aan de kerkeraad van de Nederduitsch Hervormde Kerk te Heino.

In 1901 verkochten Hendrik Hazelhorst, logementhouder, en Gerrit Hazelhorst, bakker, twee percelen grond uit het legaat van Vidal de St. Germain aan de Nederlands Hervormde kerk, te weten de grond waar 20 jaar later de school op gebouwd zou worden. Deze twee percelen lagen aan de Dorpsstraat bij het Marktplein en zouden later door de kerkeraad worden geschonken voor de bouw van een school en een onderwijzerswoning.

Vereeniging voor Christelijk Schoolonderwijs
De stichting van de christelijke school in Heino werd mogelijk toen de Lager Onderwijswet in 1920 in werking trad. In dat jaar werd in Heino de ‘Vereeniging voor Christelijk Schoolonderwijs te Heino’ opgericht. Er waren 34 belangstellenden bij de oprichtingsvergadering aanwezig. Het oprichtingscomité liet er geen gras over groeien. Om meer leden – en leerlingen – te werven, gingen de bestuursleden persoonlijk op bezoek bij potentiële leden. Dat leverde 40 nieuwe leden op en 67 kinderen voor de school.

Ondertussen werden plannen gemaakt voor een schoolgebouw. Bestuurslid H. Laanbroek kreeg opdracht om de tekening en het bestek van de school en de onderwijzerswoning te maken. Het moest alleen wel klaar zijn voor 1 januari 1921, zodat de plannen snel konden worden ingediend. En dat gebeurde.

Vervolgens moest er gestemd worden over het opschrift op de gevel van de school. Het bestuur koos met 6 tegen 2 stemmen voor ‘ChristeIijke School'. Het tegenvoorstel 'SchooI met den Bijbel' werd verworpen.

Bouw en verbouw van de school
In april 1922 werden de bouw van de school en de onderwijzerswoning voor f 34.800 aanbesteed in Bondscafé Hazelhorst. Het schoolgebouw dat uit drie lokalen en een onderwijzerskamer bestond, werd op maandag 16 oktober 1922 officieel geopend. Als Hoofd der School werd H. Hendriks benoemd. Hij bleef tot 1930, waarna hij werd opgevolgd door D. Stegeman. Omdat Hendriks vertrok op 1 september en Stegeman pas kwam op 1 oktober, werd meester Van Zorge tijdelijk als hoofd benoemd.

Het aantal leerlingen nam gestaag toe van 84 in 1923 naar 104 in 1924. In 1925 raakte de school vol. Op advies van de inspecteur werd in 1925 de voorgevel van de school verplaatst, zodat de lokalen plaats boden aan 48 leerlingen, het wettelijk maximale aantal leerlingen per onderwijzer. Het aantal leerlingen bleef toenemen en toen de zevenjarige leerplicht ook nog werd ingevoerd, was een extra lokaal noodzakelijk. Tijdens de bouw werd een klas ondergebracht in lokaal Vrede naast de Pastorie van de Nicolaaskerk. Op 13 augustus 1929 werd het vierde lokaal in gebruik genomen.

Kleuterklas
Op 1 juli 1947 startte, drie dagen in de week, een kleuterklasje in de personeelsruimte van de school. Het waren de eerste schuchtere stappen naar volwaardig kleuteronderwijs. De werkomstandigheden waren ronduit slecht. De ruimte was veel te vol met meubilair dat in slechte staat verkeerde, de kinderen hadden geen bewegingsruimte en ze mochten absoluut geen lawaai maken in de gangen. Gelukkig hadden ze alleen school op maandag (wasdag), woensdag en vrijdag was.

De situatie werd een stuk beter toen op 1 september 1958 de kleuterschool aan de Prins Bernhardstraat werd geopend. In mei 1970 werd een tweede kleuterklas in de oude landbouwschool (nu Afscheidshuus) ingericht en in 1973 werd zelfs nog een kleuterklas ondergebracht in een noodlokaal van de RK school. Niet bepaald een ideale situatie. Er werd daarom vaart gezet achter de bouw van een nieuwe drieklassige kleuterschool aan De Horst. Die kon in januari 1975 in gebruik worden genomen.

Alweer een verbouwing
De basisschool was nog steeds aan de Dorpsstraat. De staat van het gebouw liep achteruit en er werden plannen gemaakt voor een nieuw schoolgebouw. ‘Bevoegde autoriteiten op onderwijsgebied’ besloten echter dat het gebouw met een grondige verbetering weer aan de gestelde eisen zou voldoen. En dus begon in 1962 een verbouwing. De school kwam pas in september 1963 klaar en in de tussentijd werden de leerlingen elders ondergebracht: gebouw Vrede, de openbare school en het Dorpshuis (de vroegere openbare Lagere School aan de Dorpsstraat). Vooral die laatste locatie was vervelend. Het lokaal was hoog, hol en kaal. En het hele lokaal moest na de lessen worden opgeruimd omdat het ’s avonds door bijv. de muziekvereniging werd gebruikt. Iedere morgen moesten alle stoelen en tafels weer worden neergezet.

Hoofdmeester Stegeman ging voor de verbouwing gereed was met pensioen en werd opgevolgd door J.D. Bennemeer. Hij begon in een school die bij de heropening al te klein was. In 1961 telde de school 145 leerlingen, in 1963 waren dat er 168 en in 1964 183. De school besloot om de school uit te breiden met twee lokalen. In 1967 werd daarvoor een ontwerp gemaakt. Om zo min mogelijk speelruimte voor de leerlingen verloren te laten gaan, dacht men aan een gebouw op palen boven de speelplaats. Het plan kon in 1969 de prullenbak in omdat de gemeente had besloten op de plek van de school winkels met daarboven woonappartementen de bouwen.

De Gouden Emmer
De gemeente stelde toen grond ter beschikking voor een nieuwe school in de nieuwbouwwijk Dorpsstraat West en stelde een krediet beschikbaar voor ‘een tweeklassige christelijke basisschool die zodanig moet worden gesitueerd, dat uitbreiding tot zeven lokalen mogelijk is’. De eerste drie lokalen werden op 13 augustus 1973 in gebruik genomen. De school werd vernoemd naar 'De Gouden Emmer', een bedrijfsgebouwtje dat tegen de woning van schoenhandel Ton Smit aan de Dorpsstraat stond en waar Jacob de Haan zijn smederij begon.

Nog voordat de nieuwe school op 13 augustus 1973 in gebruik werd genomen, diende het bestuur al een aanvraag in om uitbreiding met drie permanente lokalen en een noodlokaal. De onderwijzerswoning aan de Dorpsstraat werd verkocht aan de familie W. Dekker en op de hoek van de Grote Bisschop en De Horst werd een nieuwe dienstwoning gebouwd.

In 1977-78 zaten er 4 klassen in de oude school en 4 in de nieuwe. Dat was niet bevorderlijk voor de eenheid van de school. Het was het beste als de nieuwe school zo snel mogelijk zou worden afgebouwd. Dat daar vanuit het gemeentebestuur toestemming voor kwam, was ook te danken aan eht feit dat de gemeente Heino in die tijd voor de bouw van een nieuw gemeentehuis het oog had laten vallen op de grond waar de school stond. De oude Christelijke school aan de Dorpsstraat werd in 1981 afgebroken. Op de leeggekomen plek kwam inderdaad het nieuwe gemeentehuis.

Fusie en brede school
Er volgden een aantal stormachtige jaren. Aan het eind van de jaren 1990 fuseerden de protestants-christelijke scholen uit Olst, Wijhe, Raalte en Heino en was de Vereniging voor Protestants Christelijk Onderwijs Salland een feit. Per 1 augustus 2004 ging de vereniging al weer op in de Stichting Christelijk Onderwijs Salland (SCOS), waar 24 katholieke en christelijke scholen bij waren aangesloten. Ook het begrip ‘brede school’ diende zich aan, een concept dat brede vormen van onderwijs en kinderopvang samenbracht.

Dit alles vroeg wéér om nieuwe huisvesting. Die kwam er, ditmaal aan de Grote Beukelaer. Op 12 maart 2012, een week nadat de rooms-katholieke basisschool De Dolfijn naar het nieuwe gebouw was verhuisd, namen de kinderen en de leerkrachten van De Gouden Emmer hun intrek in het gloednieuwe schoolgebouw ‘Ons Plein’.

Het Sterrenrijk
Op 1 augustus 2024 fuseerden de basisscholen De Gouden Emmer en De Dolfijn naar een oecumenische basisschool met de naam ‘Het Sterrenrijk’, een naam die werd gekozen door kinderen. In 2026 had de school 340 leerlingen.

© Tekst: Administrator

Gerelateerde informatie


OnderwerpenFoto’s

1910 Pastorie Nicolaaskerk en lokaal Vrede in 1910

Disclaimer
1922 Christelijke School met hoofdenwoning
Op de voorgrond is met enige moeite zichtbaar dat er nog een heg om de Tip staat

Disclaimer
1922 Eerste steen Christelijke School
De eerste steen geIegd door K. de Vidal de St. Germain 1 juni 1922.

Disclaimer
1922 Opening van de nieuwe Christelijke School
Klik op Toon foto-labels om de namen van de personen te zien.

Disclaimer
1923 Christelijke School en hoofdenwoning
Hier telt de school nog drie lokalen. Voor de school langs loopt het nog onverha

Disclaimer
1929 Christelijke School aan het Marktplein
De school heeft een vierde lokaal gekregen aan de linkerkant. Het Hazelhorstwegj

Disclaimer
1929 Gedenksteen opening 4e lokaal Christelijke School
Tekst op de steen: Deze steen is gelegd bij de aanbouw van het vierde lokaal doo

Disclaimer
1930 Christelijke School aan de Tip
Op de Tip voor de school staat het transformatorhuisje van de IJsselcentrale en

Disclaimer
1940 Christelijke School aan het Marktplein

Disclaimer
1950 Ledenreisje naar Schiphol
Een ledenreisje van de Christelijke School omstreeks 1950. Klik op Toon foto-la

Disclaimer
1955 Christelijke School aan het Marktplein

Disclaimer
1960 Christelijke School Dorpsstraat-Marktplein

Disclaimer
1960 Christelijke School en onderwijzerswoning aan de Dorpsstraat

Disclaimer
1960 Christelijke School vanaf de Prins Bernhardstraat
Rechts is nog net de kleuterschool zichtbaar.

Disclaimer
1962 De Christelijke kleuterschool aan de Prins Bernhardstraat

Disclaimer
1962 Uitbreiding van de Christelijke School
De uitbreiding kwam aan de achterkant en werd pas in 1964 afgerond, na anderhalf

Disclaimer
1962 Uitbreiding van de Christelijke School aan de achterkant
Deze verbouwing zou anderhalf jaar duren, veel langer dan gepland.

Disclaimer
1964 Afscheid meester Stegeman
Klik op Toon foto-labels voor de namen van de personen.

Disclaimer
1964 Opening verbouwde school achterkant

Disclaimer
1976 Christelijke basisschool De Gouden Emmer

Disclaimer
1977 Christelijke basisschool De Gouden Emmer
De schooltas op de muur is van de kunstenaar Niek Verbeek uit Elst.

Disclaimer
1979 De Gouden Emmer
De foto is genomen vanaf het dak van de sporthal. De kinderen op de voorgrond sp

Disclaimer
1980 Christelijke School
De Gouden Emmer aan De Horst in nieuwbouwwijk Dorpsstraat West is ook al in gebr

Disclaimer
1981 Achterkant Christelijke School
De achterzijde van de Christelijke School met een doorkijkje naar café-restaura

Disclaimer
1981 Achterzijde Christelijke School met links de Rabobank
Vlak voor de afbraak.

Disclaimer
1981 Christelijke School aan het Marktplein

Disclaimer
1981 Leegstaande Christelijke School voor de afbraak

Disclaimer
1981 Luchtfoto van Christelijke School en onderwijzerswoning aan de Dorpsstraat
De Christelijke School en de Dorpsstraat vanaf de toren van de Ned. Herv. kerk.

Disclaimer
1985 Voormalige onderwijzerswoning van de Christelijke school
Aan de Dorpsstraat 4. Later verbouwd tot winkelpand voor o.a. de familie Dekker

Disclaimer
1986 Christelijke basisschool De Gouden Emmer

Disclaimer
1993 Christelijke basisschool De Gouden Emmer

Disclaimer
2016 Brede school Ons Plein op de hoek van de Grote Beukelaer en De Horst

Disclaimer
2016 Brede school Ons Plein vanaf De Horst
Behalve De Gouden Emmer zaten hier onder andere ook katholieke basisschool De Do

Disclaimer
2016 Brede school Ons Plein vanaf De Horst

Disclaimer
Henk van Veen (links) namens Omheining in gesprek met oud-onderwijzer Van Zorge

Disclaimer


Reageren

Via onderstaand formulier kunt u een reactie achterlaten voor de auteur of de eigenaar van het item. (Administrator)